Step-by-Step Guide To Apply For A Voter ID Card? मतदार ओळखपत्रासाठी अर्ज करण्यासाठी चरण-दर-चरण मार्गदर्शक?
Voter ID Card Apply : 2025 मधील मतदार ओळखपत्र, मागील वर्षांप्रमाणेच, भारतातील पात्र मतदारांसाठी एक महत्त्वपूर्ण दस्तऐवज म्हणून काम करत आहे. निवडणुकीदरम्यान मतदारांच्या ओळखीची पडताळणी करून निवडणूक प्रक्रियेची अखंडता सुनिश्चित करते. मतदार ओळखपत्राची मूलभूत वैशिष्ट्ये तशीच राहिली असली तरी 2025 मध्ये काही अपडेट, प्रक्रिया आणि वैशिष्ट्ये असू शकतात जी संबंधित असतील.
मतदार नोंदणी 2025
मतदार ओळखपत्र, ज्याला इलेक्टर्स फोटो आयडेंटिटी कार्ड (EPIC) असेही म्हणतात, हे भारताच्या निवडणूक आयोगाने जारी केलेले अधिकृत दस्तऐवज आहे. हे पात्र मतदारांसाठी ओळखीचा पुरावा म्हणून काम करते आणि निवडणुकीत मतदान करणे आवश्यक आहे. येथे सामान्यत: मतदार ओळखपत्रावर आढळणारे महत्त्वाचे तपशील आहेत.
- मतदाराचे नाव: मतदार यादीत नोंदणीकृत व्यक्तीचे पूर्ण नाव.
- छायाचित्र: मतदाराचा पासपोर्ट आकाराचा फोटो.
- मतदार ओळखपत्र क्रमांक (EPIC क्रमांक): प्रत्येक मतदाराला नियुक्त केलेला एक अद्वितीय अल्फान्यूमेरिक आयडेंटिफायर.
- जन्मतारीख: मतदाराची जन्मतारीख.
- वडिलांचे नाव: मतदाराच्या वडिलांचे किंवा पालकाचे नाव (काही प्रकरणांमध्ये).
- पत्ता: मतदाराचा निवासी पत्ता.
- मतदारसंघ तपशील: मतदार ज्या मतदार संघाचा आहे.
- मतदान केंद्र: मतदाराने मतदान करण्यासाठी नोंदणी केलेले ठिकाण.
- बारकोड किंवा QR कोड: पडताळणीच्या उद्देशांसाठी मशीन-वाचनीय कोड.
- स्वाक्षरी किंवा अंगठ्याचा ठसा: मतदाराची डिजिटल स्वाक्षरी किंवा अंगठ्याचा ठसा.
- जारी करण्याची तारीख: मतदार ओळखपत्र जारी केल्याची तारीख.
निवडणुकीदरम्यान पारदर्शकता आणि वैधता सुनिश्चित करणे, मतदारांची फसवणूक रोखणे आणि सुरळीत निवडणूक प्रक्रिया सक्षम करण्याच्या उद्देशाने हे कार्ड जारी केले जाते. तुम्हाला तुमचे मतदार ओळखपत्र तपशील अपडेट किंवा पडताळण्याची आवश्यकता असल्यास, तुम्ही सहसा अधिकृत वेबसाइट किंवा स्थानिक निवडणूक कार्यालयाद्वारे ते करू शकता.
मतदार ओळखपत्रासाठी अर्ज करण्यासाठी पात्रता निकष काय आहेत?
भारतात मतदार ओळखपत्रासाठी अर्ज करण्यासाठी, विशिष्ट पात्रता निकष आहेत ज्यांची पूर्तता करणे आवश्यक आहे. हे निकष हे सुनिश्चित करतात की केवळ पात्र व्यक्तीच निवडणुकीत मतदान करण्यासाठी नोंदणी करू शकतात. येथे मुख्य पात्रता आवश्यकता आहेत.
1. वयाची आवश्यकता
- अर्जदार ज्या वर्षी अर्ज करत आहेत त्या वर्षाच्या 1 जानेवारी रोजी त्याचे वय किमान 18 वर्षे किंवा त्याहून अधिक असणे आवश्यक आहे.
- उदाहरणार्थ, जर तुम्ही 2025 मध्ये मतदार ओळखपत्रासाठी अर्ज करत असाल, तर तुम्ही 1 जानेवारी 2025 पर्यंत 18 वर्षांचे झालेले असावे.
2. नागरिकत्व
- अर्जदार भारताचा नागरिक असणे आवश्यक आहे. फक्त भारतीय नागरिकच मतदार ओळखपत्रासाठी अर्ज करण्यास पात्र आहेत.
३. निवासस्थान
- अर्जदार हा मतदानासाठी अर्ज करत असलेल्या क्षेत्राचा किंवा मतदारसंघाचा रहिवासी असणे आवश्यक आहे. याचा अर्थ तुमच्याकडे त्या विशिष्ट परिसरात राहण्याचा वैध पुरावा असणे आवश्यक आहे.
- तुम्हाला तुमच्या पत्त्याची पुष्टी करणारे दस्तऐवज प्रदान करावे लागतील (उदा. युटिलिटी बिले, बँक स्टेटमेंट, आधार कार्ड किंवा पासपोर्ट).
4. मानसिक तंदुरुस्ती
- अर्जदार हा मानसिकदृष्ट्या अस्वस्थ नसावा. जर एखाद्या व्यक्तीला कायद्याच्या न्यायालयाने मानसिकदृष्ट्या अयोग्य घोषित केले असेल, तर ते मतदान करण्यास पात्र नाहीत.
5. गुन्हेगारी शिक्षा नाही
- जर अर्जदार काही गंभीर गुन्हेगारी गुन्ह्यांसाठी दोषी ठरला असेल किंवा तुरुंगवासाची शिक्षा भोगत असेल, तर ते मतदार ओळखपत्रासाठी अर्ज करण्यास पात्र नसतील. तथापि, जे न्यायालयीन कोठडीत आहेत आणि दोषी ठरलेले नाहीत ते अद्याप पात्र आहेत.
6. डुप्लिकेट मतदार नोंदणी नाही
- एखाद्या व्यक्तीकडे फक्त एकच मतदार ओळखपत्र असू शकते. जर तुमच्याकडे आधीपासून मतदार ओळखपत्र असेल, तर तुम्ही तुमचा मतदारसंघ बदलल्याशिवाय दुसऱ्या मतदारसंघात पुन्हा नोंदणी करू शकत नाही. डुप्लिकेट नोंदणींना परवानगी नाही.
मतदार नोंदणीसाठी आवश्यक कागदपत्रे
मतदार नोंदणीसाठी अर्ज करण्यासाठी आणि भारतात मतदार ओळखपत्र मिळविण्यासाठी, तुमची ओळख, वय आणि निवासस्थान सिद्ध करण्यासाठी काही कागदपत्रे आवश्यक आहेत. येथे सामान्यत: आवश्यक असलेल्या प्रमुख दस्तऐवजांची सूची आहे.
1. वयाचा पुरावा
- तुम्ही किमान १८ वर्षांचे आहात याचा पुरावा तुम्हाला द्यावा लागेल. वयाच्या पुराव्यासाठी स्वीकार्य कागदपत्रांमध्ये हे समाविष्ट आहे.
- सरकारने जारी केलेले जन्म प्रमाणपत्र
- पासपोर्ट
- आधार कार्ड
- शाळा सोडल्याचा दाखला किंवा मार्कशीट
- ड्रायव्हिंग लायसन्स
- पॅन कार्ड (जर त्यात तुमची जन्मतारीख असेल)
2. ओळखीचा पुरावा
- तुमच्या ओळखीची पुष्टी करण्यासाठी एक दस्तऐवज. स्वीकार्य कागदपत्रांमध्ये हे समाविष्ट आहे:
- आधार कार्ड
- पासपोर्ट
- ड्रायव्हिंग लायसन्स
- पॅन कार्ड
- शिधापत्रिका
- बँक पासबुक/स्टेटमेंट
- सरकारने जारी केलेला आयडी (उदा. कर्मचारी आयडी)
३. राहण्याचा पुरावा
- तुम्ही मतदार नोंदणीसाठी ज्या भागात अर्ज करत आहात त्या भागातील तुमच्या वास्तव्याचा पुरावा देणे आवश्यक आहे. स्वीकार्य कागदपत्रांमध्ये हे समाविष्ट आहे.
- आधार कार्ड
- युटिलिटी बिले (उदा., वीज बिल, पाणी बिल, गॅस बिल)
- भाडे करार (लागू असल्यास)
- बँक पासबुक/बँक स्टेटमेंट
- पोस्ट ऑफिस पासबुक
- कुटुंबातील सदस्याचा मतदार ओळखपत्र (अर्जदार कुटुंबातील सदस्यासोबत राहत असल्यास पत्त्याच्या पुराव्यासाठी)
- पासपोर्ट
- मालमत्ता कराची पावती
- नमूद पत्त्यासह कोणतेही सरकारी दस्तऐवज
4. अलीकडील छायाचित्र
- अर्जासाठी पासपोर्ट-आकाराचे छायाचित्र (सामान्यतः अलीकडील, गेल्या 6 महिन्यांत) आवश्यक असते.
5. फॉर्म 6 (मतदार नोंदणी फॉर्म)
- नवीन मतदार नोंदणीसाठी तुम्ही फॉर्म 6 भरला पाहिजे. हा फॉर्म नॅशनल व्होटर्स सर्व्हिस पोर्टल (NVSP) द्वारे किंवा थेट तुमच्या स्थानिक निवडणूक आयोगाच्या कार्यालयातून ऑनलाइन मिळू शकतो.
- फॉर्ममध्ये सर्व तपशील योग्य आणि सुवाच्य असल्याची खात्री करा.
भारतात मतदान करण्यासाठी नोंदणी कशी करावी?
तुम्ही नॅशनल व्होटर्स सर्व्हिस पोर्टल (NVSP) किंवा तुमच्या राज्य निवडणूक आयोगाच्या वेबसाइटद्वारे ऑनलाइन मतदान करण्यासाठी सहजपणे नोंदणी करू शकता.
ऑनलाइन नोंदणीसाठी पायऱ्या
- NVSP पोर्टलला भेट द्या: राष्ट्रीय मतदार सेवा पोर्टलच्या अधिकृत वेबसाइटवर जा.https://voters.eci.gov.in/
फॉर्म 6 भरा.
- पोर्टलवर, “नवीन मतदार नोंदणीसाठी ऑनलाइन अर्ज करा” वर क्लिक करा.
- फॉर्म 6 निवडा (नवीन मतदार नोंदणीसाठी).
- तुमचे वैयक्तिक तपशील जसे की नाव, वय, जन्मतारीख, पत्ता आणि मतदारसंघाचे तपशील एंटर करा.
दस्तऐवज अपलोड करा.
- तुम्हाला आवश्यक कागदपत्रांच्या स्कॅन केलेल्या प्रती अपलोड कराव्या लागतील जसे की:
- वयाचा पुरावा (उदा., जन्म प्रमाणपत्र, पासपोर्ट किंवा आधार कार्ड)
- ओळखीचा पुरावा (उदा., आधार, पासपोर्ट, पॅन कार्ड इ.)
- राहण्याचा पुरावा (उदा. युटिलिटी बिल, बँक स्टेटमेंट किंवा आधार)
- अलीकडील पासपोर्ट आकाराचे छायाचित्र.
फॉर्म सबमिट करा: आवश्यक तपशील भरल्यानंतर आणि कागदपत्रे अपलोड केल्यानंतर, तुमचा अर्ज ऑनलाइन सबमिट करा.
अर्जाची पावती द्या: तुमच्या अर्जाच्या स्थितीचा मागोवा घेण्यासाठी तुम्हाला एक संदर्भ क्रमांक मिळेल.
पडताळणी प्रक्रिया: निवडणूक आयोग तुमच्या तपशीलांची पडताळणी करेल आणि आवश्यक असल्यास घरोघरी जाऊन सर्वेक्षण करू शकेल. सर्वकाही व्यवस्थित असल्यास, तुमचे नाव मतदार यादीत समाविष्ट केले जाईल आणि तुम्हाला तुमचे मतदार ओळखपत्र मिळेल.
मी माझी नोंदणी स्थिती कशी तपासू?
भारतातील तुमची मतदार नोंदणी स्थिती तपासण्यासाठी, तुम्ही ऑनलाइन किंवा तुमच्या स्थानिक निवडणूक नोंदणी कार्यालयाला भेट देऊन काही सोप्या पायऱ्या फॉलो करू शकता. तुम्ही तुमची नोंदणी स्थिती कशी तपासू शकता ते येथे आहे.
1. ऑनलाइन मतदार नोंदणी स्थिती तपासा
- NVSP वेबसाइटला भेट द्या: राष्ट्रीय मतदार सेवा पोर्टलच्या अधिकृत वेबसाइट https://www.nvsp.in/ वर जा.
“मतदार यादीत आपले नाव शोधा” वर क्लिक करा: मुख्यपृष्ठावर, तुम्हाला “मतदार यादीत आपले नाव शोधा” असा पर्याय दिसेल. त्यावर क्लिक करा.
तपशील प्रविष्ट करा
- आपल्याला तपशील प्रदान करणे आवश्यक आहे जसे की:
- नाव
- वडिलांचे नाव
- जन्मतारीख
- मतदारसंघ (आवश्यक असल्यास)
वैकल्पिकरित्या, तुमचा मतदार आयडी क्रमांक तुमच्याकडे असल्यास तुम्ही तो वापरून शोधू शकता.
शोधा आणि स्थिती पहा: एकदा तुम्ही आवश्यक माहिती प्रविष्ट केल्यानंतर, “शोधा” बटणावर क्लिक करा, आणि तुमचे नाव मतदार यादीत समाविष्ट आहे की नाही हे तुम्ही पाहू शकाल. नोंदणीकृत असल्यास, तुमचे तपशील दिसून येतील; नसल्यास, तुम्हाला नोंदणीसाठी अर्ज करावा लागेल.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
1. मतदार ओळखपत्र म्हणजे काय?
- मतदार ओळखपत्र, ज्याला इलेक्टर्स फोटो आयडेंटिटी कार्ड (EPIC) असेही म्हणतात, हे भारतीय निवडणूक आयोगाने (ECI) जारी केलेले अधिकृत ओळखपत्र आहे. हे निवडणुकीत पात्र मतदारांच्या ओळखीचा पुरावा म्हणून काम करते आणि निवडणूक प्रक्रियेची अखंडता सुनिश्चित करते.
2. मतदार ओळखपत्रासाठी अर्ज करण्यास कोण पात्र आहे?
- मतदार ओळखपत्रासाठी पात्र होण्यासाठी, तुम्ही खालील निकष पूर्ण केले पाहिजेत:
- भारतीय नागरिक व्हा.
- तुम्ही ज्या वर्षी अर्ज करत आहात त्या वर्षाच्या 1 जानेवारी रोजी किमान 18 वर्षांचे व्हा.
- तुम्ही ज्या मतदारसंघात नोंदणी करू इच्छिता तेथील रहिवासी व्हा.
- मानसिकदृष्ट्या अस्वस्थ होऊ नका किंवा कोणतीही अपात्र गुन्हेगारी शिक्षा असू नका.
3. मी मतदार ओळखपत्रासाठी अर्ज कसा करू?
- तुम्ही मतदार ओळखपत्रासाठी ऑनलाइन किंवा ऑफलाइन अर्ज करू शकता:
- राष्ट्रीय मतदार सेवा पोर्टल (NVSP) https://www.nvsp.in/ ला भेट द्या आणि फॉर्म 6 भरा (नवीन नोंदणीसाठी).
- ओळखीचा पुरावा, वयाचा पुरावा आणि रहिवासाचा पुरावा यासारखी आवश्यक कागदपत्रे सबमिट करा.
- तुमच्या स्थानिक निवडणूक नोंदणी कार्यालयाला (ERO) किंवा नियुक्त मतदार नोंदणी केंद्रांना भेट द्या.
- फॉर्म 6 भरा आणि आवश्यक कागदपत्रे सबमिट करा.
4. मतदार नोंदणीसाठी कोणती कागदपत्रे आवश्यक आहेत?
- मतदार ओळखपत्रासाठी नोंदणी करण्यासाठी, तुम्हाला खालील कागदपत्रे सबमिट करणे आवश्यक आहे:
- वयाचा पुरावा: जन्म प्रमाणपत्र, पासपोर्ट, शाळेची गुणपत्रिका इ.
- ओळखीचा पुरावा: आधार कार्ड, पासपोर्ट, पॅन कार्ड इ.
- राहण्याचा पुरावा: युटिलिटी बिले, बँक स्टेटमेंट, रेशन कार्ड इ.
- छायाचित्र: अलीकडील पासपोर्ट आकाराचा फोटो.
5. मी मतदार ओळखपत्रासाठी ऑनलाइन अर्ज करू शकतो?
- होय, तुम्ही नॅशनल व्होटर सर्व्हिस पोर्टल (NVSP), व्होटर हेल्पलाइन ॲप किंवा राज्य निवडणूक आयोगाच्या वेबसाइटद्वारे ऑनलाइन मतदार ओळखपत्रासाठी अर्ज करू शकता. तुम्ही तुमच्या अर्जाच्या स्थितीचा मागोवा घेऊ शकता आणि मंजूरीनंतर तुमच्या मतदार आयडीची डिजिटल आवृत्ती डाउनलोड करू शकता.
6. मी आधीच इतरत्र नोंदणी केली असल्यास मी मतदार म्हणून नोंदणी करू शकतो का?
- नाही, तुम्ही अनेक मतदारसंघात मतदार म्हणून नोंदणी करू शकत नाही. तुम्ही आधीच एका मतदारसंघात नोंदणीकृत असल्यास, तुम्ही तुमचे निवासस्थान बदलल्याशिवाय दुसऱ्या मतदारसंघात अर्ज करू शकत नाही. तुमच्याकडे मतदार यादीत डुप्लिकेट नोंदी नाहीत याची खात्री करण्यासाठी तुम्ही देखील तपासावे.
7. मी माझ्या मतदार ओळखपत्राच्या अर्जाची स्थिती कशी तपासू शकतो?
- तुम्ही तुमच्या मतदार नोंदणीची स्थिती ऑनलाइन तपासू शकता:
- NVSP पोर्टल https://www.nvsp.in/ जिथे तुम्ही मतदार यादीत तुमचे नाव शोधू शकता.
- मतदार हेल्पलाइन ॲप जिथे तुम्ही तुमच्या अर्जाचा मागोवा घेऊ शकता.
- नियुक्त केलेल्या हेल्पलाइन नंबरवर (उदा. 1950) तुमच्या मतदार आयडी क्रमांकासह एसएमएस पाठवून.
- वैकल्पिकरित्या, स्थिती अद्यतनांसाठी तुम्ही तुमच्या स्थानिक निवडणूक नोंदणी कार्यालयाला (ERO) भेट देऊ शकता.
8. मी मतदार ओळखपत्रामध्ये माझे तपशील कसे अपडेट करू?
- तुमचे तपशील (जसे की नाव, पत्ता, वय इ.) अपडेट करण्यासाठी, तुम्ही हे करणे आवश्यक आहे:
- फॉर्म 8 भरा (दुरुस्तीसाठी).
- आवश्यक सहाय्यक दस्तऐवज सबमिट करा जे बदल प्रमाणित करतात.
- NVSP द्वारे फॉर्म ऑनलाइन सबमिट करा किंवा तुमच्या स्थानिक निवडणूक आयोगाच्या कार्यालयाला भेट द्या.
9. माझ्याकडे निश्चित पत्ता नसल्यास मला मतदार ओळखपत्र मिळू शकेल का?
- होय, तरीही तुम्ही मतदार ओळखपत्रासाठी अर्ज करू शकता. तुम्हाला रहिवासाचा पुरावा द्यावा लागेल जसे की रेशन कार्ड, तुमच्या मालकाचा पत्ता किंवा बँक स्टेटमेंट. काही प्रकरणांमध्ये, तात्पुरते रहिवासी एखाद्या परिसरात दीर्घकाळ राहत असल्यास ते पात्र असू शकतात.
10. माझे मतदार ओळखपत्र हरवले तर मी काय करावे?
- तुम्ही तुमचे मतदार ओळखपत्र हरवल्यास, तुम्ही हे करू शकता:
- फॉर्म २ भरून डुप्लिकेट मतदार ओळखपत्रासाठी अर्ज करा.
- तुम्ही NVSP पोर्टलद्वारे डुप्लिकेटसाठी ऑनलाइन अर्ज करू शकता किंवा तुमच्या स्थानिक निवडणूक नोंदणी कार्यालयात (ERO) फॉर्म २ सबमिट करू शकता.
11. मी नवीन पत्त्यावर गेलो असल्यास मला मतदार ओळखपत्र कसा मिळेल?
- तुम्ही नवीन पत्त्यावर गेल्यास, तुम्ही हे करू शकता:
- दुरुस्तीसाठी फॉर्म 8 सबमिट करून तुमचा पत्ता अपडेट करा.
- तुमच्या नवीन निवासाचा पुरावा द्या (जसे की युटिलिटी बिल किंवा बँक स्टेटमेंट).
- पडताळणीनंतर तुमचे नाव तुमच्या नवीन मतदारसंघाच्या मतदार यादीत हस्तांतरित केले जाईल.
12. मी माझे मतदार ओळखपत्र इतर कारणांसाठी ओळखीचा पुरावा म्हणून वापरू शकतो का?
- होय, मतदार ओळखपत्र हा ओळखीचा एक मान्यताप्राप्त पुरावा आहे आणि विविध अधिकृत कारणांसाठी वापरला जाऊ शकतो, जसे की:
- सरकारी सेवांसाठी ओळख पडताळणी
- बँक खाते उघडणे
- पासपोर्टसाठी अर्ज करणे इ.
13. मतदार ओळखपत्र मिळण्यासाठी किती वेळ लागतो?
- एकदा तुमचा अर्ज सत्यापित आणि मंजूर झाल्यानंतर, तुमचे प्रत्यक्ष मतदार ओळखपत्र प्राप्त होण्यासाठी साधारणपणे 1-2 महिने लागतात. तुम्ही ऑनलाइन अर्ज केला असल्यास, तुम्ही यादरम्यान डिजिटल कॉपी डाउनलोड करू शकता.
14. निवडणुकीच्या दिवशी माझ्याकडे माझे मतदार ओळखपत्र नसल्यास मी मतदान करू शकतो का?
- होय, जोपर्यंत तुमचे नाव मतदार यादीत दिसत आहे, तुमच्याकडे प्रत्यक्ष मतदार ओळखपत्र नसले तरीही तुम्ही मतदान करू शकता. मतदार त्यांचे मतदान करण्यासाठी आधार कार्ड, पासपोर्ट किंवा ड्रायव्हिंग लायसन्स यासारखी इतर वैध ओळख कागदपत्रे वापरू शकतात.
15. मतदार ओळखपत्र मोफत आहे का?
- होय, मतदार ओळखपत्र मिळवणे विनामूल्य आहे. मतदार ओळखपत्रासाठी नोंदणी किंवा अर्ज करण्यासाठी कोणतेही शुल्क नाही.